Business Commons^™

Performance Measurement System Based On Process Approach, Ernad Kahrović

UBT International Conference

This paper addresses issues met when designing, implementing, using and continuously updating performance measurement system based on process approach. Process approach in managing is necessary since it provides a new perspective to the company’s management in terms of identifying problematic, inefficient processes and activities that have negative impact on the overall efficiency and competitive position of the company. Such business management which includes adoption and implementation of the process approach requires consideration of the issues related to performance measurement system based on business process approach as a key control and management instrument. Therefore, the aim of this paper is to …

Challenges Of Ict Approval In Small And Medium Enterprises In The Republic Of Albania, Lirinda Vako Abedini, Rezarta Zhaku Hani

UBT International Conference

The process of globalization and digitalization have fundamentally changed the way of doing business and competition in the market. Information and Communication Technology is the cornerstone of this drastic change, bringing revolutionary changes to social and economic life.

The purpose of this paper is to analyze the benefits, challenges and strategies for minimizing the barriers of the adoption of information and communication technology, and to provide an overview of ICT in Albania by studying SME beliefs and attitudes regarding this issue. In addition to information on the current situation, the needs and difficulties of SMEs in identifying and using ICT …

Foreign Direct Investments In Kosovo Opportunities, Challenges And Promotion, Hamëz Rama

UBT International Conference

Foreign direct investments in Kosovo are the basis for a genuine development, especially in the case of Kosovo that is in the transition phase from a former centralist system to the free market economy system. Investments are the most efficient way for a country's economic and political development, consolidation, economic growth, development and strengthening of the private sector.

The treatment and sensitization of foreign direct investment in Kosovo is a matter related to foreign direct investment (FDI), their importance, factors that influence the rise or fall of the level of foreign direct investment in Kosovo, potentials, opportunities and the challenges …

The Economic Explanation Of Customer Behavior, Semra Bujari, Semra Kerim

UBT International Conference

The economic explanation of customer behavior in the purchasing process starts from the assumption that buying represents a process of choosing products between different alternatives, even under the influence of rational motives. Economic theory, which has given the consumer economic explanation, assumes that homogeneous buyers are present on the market and they behave in a foreseeable manner. The consumer person is seen as a rational buyer who has general information about the market and tries to maximize the expected value of money, time and spent effort. The customer is determined to purchase those products and services that will bring greater …

The Impact Of Remittances On Labor Supply: Case Of Kosovo, Lejla Hasani

UBT International Conference

This paper examines the impact of remittances on labor force participation in Kosovo using propensity score matching. Investigating whether remittances have any impact on labor force participation is of utmost importance for the case of Kosovo since still today the rate of unemployment and dependency on remittances are very high. Using the Household Budget Survey 2011, this paper applies the propensity score matching techniques to identify the matching group. Through nearest neighbor matching method, this study obtains the matching results, showing the difference in labor force participation between the remittance recipient and non-recipient household members. Covariates used in the model …

Importance Of Adequate Monetary Policy In Time Dynamic Of Being A New Member Of European Union - Case Of Republic Of Serbia, Zenaida Šabotić

UBT International Conference

In order to became a new European Union (EU) member, many countries have subordinated own monetary policy and accepted main objectives of EU monetary policy. Although it is quite clear that the defined goals and instruments of EU monetary policy can not equally match to the national objectives of the member countries, there is a common view that unique monetary policy has more advantages than disadvantages. For those countries that are in negotiation process is very important the time period of harmonization of monetary policy and realization of the set goals. That dynamic is more important than formal time of …

Problems And Challenges In Application Cost-Benefit Analysis– Case Study Of Resen Municipality, Biljana Runcevska, Pece Nedanovski

UBT International Conference

In the framework of public sector, government has an obligation to take care of the rational use of the funds intended for investment. In order to determine the degree of rationality of individual programs or projects, or to make a choice between potential programs and projects, government should apply a methodology for their mutual comparison. Cost-benefit analysis is such a methodological approach for social optimization of policies, programs and projects. The project for improvement of energy efficiency and environmental protection in the case of secondary school in Resen municipality, Republic of Macedonia, is a relevant example for applying this kind …

Project Management For Enterprise Architecture Evaluation, Malgorzata Pankowska

UBT International Conference

The Enterprise Architecture (EA) describes overarching designs ofindividual physical and logical components, so that they assembly resultsin a complete and working product. The designs are developed within anyprojects. The designs concern computer systems and network implementation, software development and installation, data migration and businessprocesses reengineering. The paper supports the thesis that EA is acomplex of information communication technology (ICT) projects and as suchshould be evaluated by deployment of cost-benefit investment evaluationmethods usually applied for project management. The main goal of the paperis to present opportunities of enterprise architecture evaluation byproject evaluations. In the paper, different projects, i.e., multiproject, project portfolio, …

Diversification Of Polish Agri-Food Trade, Malgorzata Bulkwoska

UBT International Conference

The embargo introduced in August 2014 by Russia on the food products imported from the European Union caused a strong decline in sales of food from Poland in this country. The aim of the article is to analyse the current trends and prospects of development of Polish agri-food trade with the EU and non-EU countries in 2013-2016. A special attention was paid on changes in geographical structure and the level of diversification of Polish food exports as a result of the export restriction. The analysis shows that the situation on the Russian market influenced the growth of the food exports …

Polish Foreign Trade In Live Geese And The Goose’S Meat In The Years 2012-2016, Dorota Pasińska

UBT International Conference

The main aim of the article is to present the Polish goose market in 2012-2016 in the context of changes in foreign trade of selected goose products. During the considered period Poland was a net exporter of goose meat and offal, a net importer of live geese and the world's largest exporter of goose (meat). In 2016, livestock of geese felt by more than 29% as compared to 2012, slaughter and exportsincreased. Consumption of this kind of meat influenced favorable on development of market, in Poland we can observed the fashion to consumption of goose meat. Although the production of …

Challenges And Prospects Of Hydropower Options In Albiana. Can Albania Lead The Region., Ermela Dërmyshi, Xhonsila Hoxha

UBT International Conference

With world electricity demand increasing, exploitation of the considerable potential for hydropower generation in many developing countries is an attractive prospect. Even Albania looks to have a high potential in this sector. In general, electricity generation in Albania mainly depends on hydropower, as about 90% of electricity is generated by it. For this reason, we aim to identify and explore challenges and prospects of hydropower sector in our country regarding the economic and social aspects. Also, is important to see if Albania can be the leader of the Western Balkans. To get the results we used secondary data, collected from …

Cilat Janë Sfidat E Mjedisit Të Jashtëm Makroekonomik Në Industrinë E Tregtise Dhe Industrise Një Analizë E Zhvillimeve Bashkëkohore Duke Përdorur Pest Analizën, Muhamed Jashari

Theses and Dissertations

Tema e marrë ne studimë është një cështje shumë e rëndesishmë për të kuptuar qështjen dhe rendësinë qe kane ndikimet e jashtme ne nivelin makroekonomike ne Kosove. Ne kete teme do te shtjelloje disa nga faktorët kyqe qe kane te bëjnë me nivelin e tanishëm Ekonomik ne Kosove dhe do te shtjelloj disa nga faktorët e jashtëm dhe te brendeshem. Kjo teme eshte shtjelluar ne tre kapituj:

1. Nivelin Makroekonomik ne Kosove

2. Ndikimi i akterve te jashtëm ne te berit biznes ne Kosove

3. Si dhe ne kapitullin e trete kam folur rreth aderimit ne CEFTA dhe ndikimit ekonomik …

Ndikimi I Tregtisë Në Rritjen Ekonomike, Emnolina Asllani

Theses and Dissertations

Ekonomia e një vendi shquhet si pasuria kryesore për zhvillim dhe forcim. Stabiliteti dhe qëndrueshmëria ekonomik janë faktorë kyç për të siguruar mirëqenie për banorët e një vendi. Lufta për ngritje ekonomike nuk është aspak e lehtë, shteti duhet të inkurajojnë politika dhe strategji të shumta duke kontraktuar ekspert të fushës për analiza të ndryshme ekonomike- financiare. Shumë vende të zhvilluara kanë arritur të jenë të fuqishme përmes politikave adekuate të përcaktuara nga organet kompetente. Mirëpo edhe shumë vende tjera më pak të zhvilluara janë dëmtuar jashtëzakonisht shumë nga mungesa e njohurive për të shfrytëzuar në mënyrë efektive burimet dhe …

Zhvillimi Financiar Dhe Rritja Ekonomike, Festina Ismajli

Theses and Dissertations

Faktorët financiarë së bashku me rreziqet që i shoqërojnë ato luajnë një rol të rëndësishëm në ecurinë ekonomike të një vendi. Kemi permendur pesë funksionet kyçe të një sistemi financiar. Zhvillimi i sektorit financiar zhvillohet kur instrumentet financiare, tregjet dhe ndërmjetësit punojnë së bashku për të zvogëluar kostot e informacionit, zbatimit dhe transaksioneve. Zhvillimi financiar është tërësia e faktorëve, politikave, institucioneve që sigurojnë ndërmjetësues dhe tregje financiare efektive, ashtu si akses të thellë dhe të gjerë në kapital dhe në shërbime financiare , nxit rritjen ekonomike nëpërmjet akumulimit të kapitalit dhe avancimit teknologjik duke rritur normën e kursimeve, duke dhënë …

Doganat Si Instrument I Politikës Fiskale, Visar Namani

Theses and Dissertations

Sistemi dhe politika fiskale, përkatësisht të hyrat publike, janë të lidhura me funksionimin e shtetit. Shteti për të kryer funksionin e tij kushtetues, përkatësisht për ti plotësuar nevojat e përgjithshme dhe të përbashkëta të qytetarëve të vet, i nevojiten edhe mjete materiale. Shteti përmes instrumenteve të politikës fiskale grumbullon të hyra buxhetore, të cilat i mundësojnë që të kryejë funksionin e tij ekonomik dhe shoqëror. Nga politika fiskale që zbaton një vend varet dhe ngritja e standardit shoqëror dhe individuale e popullsisë. Andaj, “me anën e sistemit fiskal çdo shtet insiston që të plotësojë nevojat shoqërore (kolektive) që kanë karakter …

Ekzaminimi I Konceptit Të Menaxhimit Të Burimeve Njerëzore Në Ndërmarrjet E Vogla Dhe Të Mesme: Rasti I Kosovës, Bleranda Musa

Theses and Dissertations

Me Menaxhim të Burimeve Njerëzore kuptojmë aftësinë e punonjësve që ta kuptojë dhe ta kryej në mënyrë efektive punën dhe njohuritë për analizimin e çështjeve. Menaxhimi i Burimeve Njerëzore është procesi i menaxhimit të njerëzve në organizata në një mënyrë të strukturuar dhe të plotë. Kjo mbulon fushat të tilla, si: menaxhimi i performancës, selektimi, kompensimi, zhvillimi i organizatës, komunikimi, siguria, mirëqenia, përfitimet, motivimi i punonjësve, trajnimi, mbajtjen e njerëzve dhe është një mjet i rëndësishëm strategjik që ndihmon në krijimin e një përparësie të qëndrueshme konkurruese të organizatës dhe i shton vlerën asaj. Menaxhimi modern i burimeve njerëzore është …

Krijimi I Sistemit Te Vlerave: Integrimi I Politikave Dhe Praktikave Te Koorporates Ne Krijimin E Vlerave Sociale Dhe Ekonomike, Hatixhe Dakaj Hoxhaj

Theses and Dissertations

“When people start telling you that you're crazy, you just might be near to the most important innovation in your life” Larry Ellison.

Ky punim do të jetë një përpjekje për të dhënë një pasqyrë të dobishme të situatës aktuale të Përgjegjësisë Sociale në Kosovë, thjeshtë do të jetë diçka e re për ne, por që do na udhëheqë drejt një procesi mjaftë të gjatë, gjë që do të na shërbejë si bazë për hapat e mëtutjeshëm drejt ndërrmarrësisë sociale në vend, duke iu referuar literaturës përkatëse. Punimi diskuton mënyrën se si ndërmarrja sociale mund të ofrojë zgjidhje …

Analiza Statistikore E Kredive Sipas Aktivitetit Ekonomik, Xhejlane Imeri

Theses and Dissertations

Në dinamikën ekonomike globale në ditët e sotme fuqia, potenciali për të parashikur të ardhmen sjell përparsi të githanshme, për arsye se mund të parandalohen rreziqet e papritura. Në këtë perspektivë, është e rëndësishme që vazhdimisht të përcjellim të dhënat nga e kaluara, në mënyr që të mos na befasoj e ardhmja. Qëllimi i këtij studimi është që të ofrojë një pasqyrë të trendit të kredive në bazë të aktivitetit ekonomik dhe të bëjë krahasimet në sektor të ndryshëm të ekonomisë. Të dhënat e huazuara nga raporti i Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës tregojnë se huat bankare në Republikën …

Vlerat Mbi Sjelljen E Konsumatorit, Tringa Mehmeti

Theses and Dissertations

Sjellja konsumatore është një nga dukuritë që është studiuar më së shumti nga ekonomistët e të tëra kohërave. Kosova ka hyrë në rrugën e ekonomisë së tregut dhe sjellja e konsumatorëve Kosovarë është një dukuri që duhet studiuar për të vërejtur prirjet e konsumatorëve kosovarë në mënyrë që të përballojmë më mirë kërkesat, nevojat dhe dëshirat e tyre, duke menaxhuar edhe parametrat makroekonomikë.

Qëllimi i këtij punimi është që të japim disa mendime në lidhje me sjelljen konsumatore në përgjithësi mbështetur në Ligjin e Engelit dhe paradoksin Giffen dhe në lidhje me konsumin në Kosovë sipas familjeve dhe nivelit të …

Mundësitë Dhe Efektet E Shkëmbimit Të Lirë Të Dijes Për Të Promovuar Inovacione, Lindita Osmani

Theses and Dissertations

Inovacionet janë shumë të popullarizuara në botë e sidomos në vendet e zhvilluara dhe deri vonë është menduar që inovacionet janë vetëm teknologjike. Zhvillimi ekonomik ka ndikuar në përmirësim të arsimit, ku njohuritë edukative, puna dhe kapitali njerëzor së bashku më teknologji kanë ndikuar në zhvillim më të shpejtë ekonomik dhe inovacione. Këto ditë më diferenca zhvillimore kaq të mëdha ndërmjet shteteve, teknologjia e avancuar mundëson që të shkëmbehen ide për të promovuar inovacione. Edhe pse mundësitë dhe efektet janë të ndryshme për çdo shtet, edukimi, informatat, teknologjia ka mundësuar që të zhvillohen inovacione që kanë ndikim shumë të madh …

Përdorimi I Mediave Sociale Në Kompani Botërore Dhe Revolucioni I Saj, Ard Puka

Theses and Dissertations

Teknologjia i jep konsumatorit fuqinë për të hetuar produktet për etiketimin e tyre dhe mundësinë për tëkritikuar ato, në masë të barabartë dhe më shumë. Prandaj shumë kompani sot kanë faqe në rrjetet sociale për të plotësuar informacionin e mbajtur produkte, të mbajtura nga reagimet e konsumatorëve rreth produkteve dhe kanë tendencë të lidhen më shumë me një kompani pas leximit të komenteve të ndryshme. Gazeta lidhet me ndikimin e mediave sociale në sjelljen e konsumatorit, ku përmes gazetës shumë konsumatorë përmbushin nevojat e tyre duke i ri kërkuar ato produkte në rrjete sociale prandaj gjithmonë do të jetë opsion …

Rritja E Konkurrencës Në Sektorin Bankar Dhe Ndikimi Në Normën E Interesit Rasti: Bankat Komerciale Në Kosovë, Dhurata Azemi

Theses and Dissertations

Në këtë pnim do te flitet për Bankat komerciale si faktor kyq në zhvillimin e ekonomisë së një vendi, për bankat si burim kryeseore i financimt të aktiviteteve investuse, financuse dhe operuse të bizneseve të vogla të mesme dhe bizneseve të mëdha, Historikun dhe zhvillimin e Bankave të para (i gjëjme qysh para 3000 viteve në Babilonin e lashtë si rezultat i zhvillimit të tregtisë dhe këmbimit të mallrave) një pjese e ketijë punimi ka të bëjë edhe me parimet bankare ku flitet për tri parimet kryesore te bankave komerciale. Tematika kryesore e ketijë punimi ka të bëjë me aktivitetet …

‘’Krahasimi Statistikor I Remitancave Në Kosovë Me Vendet E Ballkanit’’ (Aplikimi I Metodave Statistikore), Blerina Jashari

Theses and Dissertations

Në Kosovë duke marrë parasysh se është një vend në zhvillim e sipër, rol të rëndësishëm në zhvillimin ekonomik në vend luajnë të hyrat që vijnë nga vendet e tjera. Në kapitujt në vazhdim do të paraqitet një pasqyrë e qartë e cila shqyrton nivelin e remitancave në vend, si dhe vendeve të jashtme. Përveç nivelit të remitancave, poashtu do të bëhet edhe një shqyrtim i literaturës lidhur me metodologjinë e cila planifikohet të përdoret në mënyrë që rezultatet në kapitujt e mëposhtëm të jenë më të qarta dhe më të kuptueshme. Remitancat e pranuara në Kosovë, që njëherësh paraqesin …

Pёrdorimi I Telefonave Celular Nё Online Banking, Fiona Prokshi

Theses and Dissertations

Zhvillimet e vrullshme teknologjike që kanë ndodhur në dy dekadat e fundit kanë ndryshuar sjelljen konsumatore të klientëve për shërbimet bankare. Më shumë persona kanë mundësinë për hyrje në internet dhe e përdorin atë gjithmonë e më shumë për çështje të ndryshme. Gjithashtu web-i është kthyer në një medium të rëndësishëm ku shumë institucione publike po ofrojnë shërbime të qeverisjes për publikun. Bizneset dhe korporatat në përgjithësi po e shfrytëzojnë web-in si një kanal ku ata mund të përcjellin mesazhet e tyre promocionale e pse jo një kanal për të tërhequr klientelë të re dhe madje për të realizuar transaksione …

Tregtia E Lirë Në Kosovë, Erda Shabani

Theses and Dissertations

Qëllimi kryesor i këtij punimi qëndron në studimin dhe analizimin e impaktit të liberalizimit tregtar dhe zhvillimet e tregtisë së jashtme të Kosovës. Kapitulli i parë fillon me një pasqyrë të shkurtër të nocionit, historikut dhe llojeve të tregtisë së lirë, ndër kapituj janë paraqitur dhe karakteristikat e tregtisë së lirë, të mirat dhe të këqiat e tregtisë së lirë, si dhe normat e tregtisë.

Në kapitullin e fundit është pasqyruar në mënyrë të përgjitshme një analizë e investimeve të jashtme në Kosovë, se qka ka ndikuar në rënien ose rritjen e këtyre investimeve.

Po ashtu janë analizuar të dhënat …

Nxitja E Shitjes Nëpërmes Bonus Kartelave Në Qendrat Tregtare Në Kosovë, Gresa Goga

Theses and Dissertations

Rëndësia e nxitjes së shitjeve pa përzierjen e marketingut është e pamohueshme. Duke marrë parasysh koston e promovimeve të shitjes janë gjithmonë substanciale. Përzgjedhjen dhe hartimin e bëjnë më efektive edhe mjetet e promovimit që janë vendimtare për një fushatë promovimi të suksesshme. Aftësia e marketingut për të identifikuar atributet që janë relevante për tregun e tyre të synuar është jetike për ta pasur kontroll më të mirë mbi rezultatet e aktiviteteve të tyre promovuese. Ky studim ka për qëllim shqyrtimin dhe dallimet midis segmenteve të bazuara në psikologji dhe demografiken e segmenteve te konsumatorëve mbi qëndrimin e tyre dhe …

Investimet Në Ekonomitë Islame, Fllanza Binaj

Theses and Dissertations

Tema fillon me një këndvështrim të përgjithshëm ndaj ekonomisë në botën islame më shum të asaj financiare dhe thellohet më shumë në sistemin bankar. Në dekadat e fundit me paraqitjen e bankave Islame në skenë dhe ajo që është duke ndodhur edhe tani me zhvillimin e shumtë të produkteve bankare, është për t’iu përgjigjur nevojave të kohës së sotme dhe për të siguruar alternativë financimi për shoqërinë myslimane. Gjatë disa dekadave të fundit, myslimanët janë munduar ta ristrukturojnë jetën e tyre në bazë të parimeve Islame. Ata janë thellë të bindur se dominimi politik dhe ekonomik i Perëndimit, përgjatë shekujve …

Mundësitë Dhe Efektet E Shkëmbimit Të Lirë Të Dijes Për Të Promovuar Inovacione, Lindita Osmani

Theses and Dissertations

Inovacionet janë shumë të popullarizuara në botë e sidomos në vendet e zhvilluara dhe deri vonë është menduar që inovacionet janë vetëm teknologjike. Zhvillimi ekonomik ka ndikuar në përmirësim të arsimit, ku njohuritë edukative, puna dhe kapitali njerëzor së bashku më teknologji kanë ndikuar në zhvillim më të shpejtë ekonomik dhe inovacione. Këto ditë më diferenca zhvillimore kaq të mëdha ndërmjet shteteve, teknologjia e avancuar mundëson që të shkëmbehen ide për të promovuar inovacione. Edhe pse mundësitë dhe efektet janë të ndryshme për çdo shtet, edukimi, informatat, teknologjia ka mundësuar që të zhvillohen inovacione që kanë ndikim shumë të madh …

Investimet E Huaja Direkte Në Tregun E Kosovës, Njomza Beqiri

Theses and Dissertations

Qëllimi kryesor i kësaj teme të Bachelor-it janë investimet e huaja direkte, të cilat janë shumë të rëndwishme dhe kanë një efekt pozitiv në rritjen ekonomike. Investimet e huaja direkte kontribuojnë në rritjen ekonomike kur kanë një teknologji të përparuar. Ky punim diskuton politikat e investimeve të huaja për zhvillimin e vendeve pritëse, dhe qëllimi i tij është të nxjerrë në pah bashkëveprimet dhe strehimet që mund të ekzistojnë midis shumëkombësheve dhe qeverive pritëse. Edhe pse investimet e huaja vazhdimisht vlerësohen si mjete të domosdoshme për zhvillim ekonomik, në dekadën e fundit, kryesisht pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në …

Sistemi Tatimor I Kosovës, Nazmije Raçi

Theses and Dissertations

Gjatë shtjellimit të këti punimi do njoftohemi me sistemin tatimor ndër vite të Kosovës, ku vërejmë që rëndësia e tatimit është rritur përherë gjatë zhvillimit historik të tyre, e që është shprehur me zgjerimin e përhershëm të detyruesve tatimorë, të numrit të llojeve të tatimit dhe të rritjes së ngarkesës tatimore me qëllim të realizimit më të mire të politikave ekonomike dhe financiare.

Gjatë këtij punimi po ashtu do shqyrtojmë llojet e tatimeve të cilët janë ndryshuar në funksion të thjeshtësimit dhe ofrimit të lehtësirave tatimore, duke zvogëluar dhe përshtatur normat tatimore me nivelin e vendeve të rajonit, elementet e …