Arts and Humanities Commons^™

การวิเคราะห์การสร้างสรรค์และบทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ Youtube ในฐานะคติชนดิจิทัล, สริตา ปัจจุสานนท์

Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD)

เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube เป็นคติชนดิจิทัลของกลุ่มผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตซึ่งก่อเกิดเป็นกลุ่มคนกลุ่มใหม่ที่เรียกว่า “คนเจเนอเรชันซี” (Genaration C; C ย่อมาจาก Connectedness) วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาเรื่องเล่ากลุ่มนี้โดยมีวัตถุประสงค์ ในการศึกษา 3 ประการ ได้แก่ 1. เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของ เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube 2. เพื่อวิเคราะห์การสร้างสรรค์เรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ในฐานะคติชนดิจิทัล 3. เพื่อวิเคราะห์บทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube ผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลจากคลิปวิดีโอเรื่องเล่าในสื่อออนไลน์ YouTube ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562-2565 รวม 163 คลิป ประกอบด้วย 1) กลุ่มเรื่องเล่าคติชีวิตร่วมสมัย 2) กลุ่มเรื่องเล่าเสริมสร้างทักษะการบริหารจัดการตนเอง 3) กลุ่มเรื่องเล่าการเงิน และเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ผลิตรายการ การตอบแบบสอบถามของผู้รับชมรายการ และการสังเกตการณ์ช่องรายการเรื่องเล่าในสื่อออนไลน์ YouTube ผลการศึกษาพบว่า 1. เนื้อหาของเรื่องเล่าแนวการสอนนำเสนอปัญหาและวิธีการจัดการกับปัญหาของคนในสังคมเมือง โดยสอนให้มีสติและรู้เท่าทันอันตรายต่าง ๆ 2. การสร้างสรรค์เรื่องเล่าแนวการสอนมีการดัดแปลงและสร้างเรื่องเล่าใหม่ที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตสมัยใหม่และสังคมเมืองเรื่องเล่าผลิตขึ้นโดยยูทูบเบอร์ในรูปแบบของสื่อดิจิทัลและนำเสนอบนแพลตฟอร์ม YouTube โดยมีอินเทอร์เน็ตช่วยส่งต่อเรื่องเล่าข้ามสื่อ 3. บทบาทหน้าที่ของเรื่องเล่าแนวการสอน เรื่องเล่ามีบทบาทสำคัญโดยเฉพาะการสอนคติชีวิตสมัยใหม่และทักษะชีวิตที่จำเป็น ได้แก่ ทักษะสมอง EF (Executive Function) ทักษะความฉลาดรอบด้าน (7Q) ทักษะชีวิต (Life skills) และทักษะการเงิน ช่วยสร้างชุมชนแห่งการแบ่งปันเรื่องเล่าในพื้นที่เสมือนและการปฏิสัมพันธ์ในวิถีดิจิทัลของกลุ่มคนเจเนอเรชันซี การศึกษาเรื่องเล่าแนวการสอนในสื่อออนไลน์ YouTube เป็นตัวอย่างในการศึกษาข้อมูลคติชนดิจิทัลและเป็นความท้าทายที่มีต่อมุมมองการศึกษาคติชนดิจิทัล และช่วยขยายขอบเขตการศึกษาข้อมูลคติชนบนอินเทอร์เน็ตที่สะท้อนให้เห็นการขยายกลุ่มชนใหม่ (folk) ข้อมูลคติชนใหม่ (lore) การปฏิสัมพันธ์ใหม่ของกลุ่มชนบนพื้นที่เสมือน (virtual space) พื้นที่ใหม่แห่งการศึกษาทางคติชน

การสร้างบทบรรยายเสียงสำหรับผู้พิการทางการเห็นในการแสดงสด : กรณีศึกษาละครเวทีเรื่อง หลง แตก สูญ ของ นิกร แซ่ตั้ง, สุประจักษ์ ไชยรัตน์

Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD)

งานวิจัยเรื่อง การสร้างบทบรรยายเสียงสำหรับผู้พิการทางการเห็นในการแสดงสด : กรณีศึกษาละครเวทีเรื่อง หลง แตก สูญ ของ นิกร แซ่ตั้ง มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างบทบรรยายเสียงสำหรับผู้พิการทางการเห็นในการแสดงสด : กรณีศึกษาละครเวทีเรื่อง หลง แตก สูญ ของ นิกร แซ่ตั้ง ที่เพิ่มโอกาสในการสื่อสารเนื้อเรื่องได้อย่างชัดเจน และลดข้อจำกัดในการเข้าถึงศิลปการแสดงสำหรับผู้พิการทางการเห็น โดยมุ่งเน้นการศึกษาผลลัพธ์จากการใช้งานบทบรรยายเสียง (Audio Narration) จริงในสถานการณ์การแสดงสด โดยวัดผลในด้าน 1) ระดับความเข้าใจเนื้อเรื่อง 2) ความพึงพอใจต่อประสบการณ์การชม และ 3) การมีส่วนร่วมทางอารมณ์เพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาและปรับปรุงเทคนิคการสร้างบทบรรยายเสียง การวิจัยนี้มีวิธีการดําเนินงานวิจัยจากการศึกษา และวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์ และประสบการณ์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า จากการทดลองโดยใช้วิธีการหรือแนวคิดทฤษฎีการเข้าถึงสื่อและหลักการออกแบบสากล (Universal Design for Learning: UDL) ร่วมกับการสร้างบทบรรยายเสียงสำหรับผู้พิการทางการเห็นในการแสดงสดช่วยลดข้อจำกัดในการเข้าถึงศิลปะการแสดงโดยการถ่ายทอดองค์ประกอบบนเวทีอย่างครบถ้วน ทั้งบุคลิกลักษณะ กริยา ท่าทางของตัวละคร ภาพฉาก การเคลื่อนไหว สัญลักษณ์และเทคนิคการการแสดงในละครเวทีรวมถึงการใช้เทคโนโลยีบรรยายสด ซึ่งทำให้ผู้พิการทางการเห็นสามารถเข้าใจแก่นเรื่องและนัยยะสำคัญของการแสดงได้อย่างชัดเจน และได้รับประสบการณ์การชมที่ครบถ้วนทั้งทางศิลปะและอารมณ์ใกล้เคียงกับผู้ชมทั่วไปคำสำคัญ : บทบรรยายเสียง, ผู้พิการทางการเห็น, การแสดงสด, ละครเวที

แม่กับลูกชายเควียร์ในวรรณกรรมของนักเขียนเควียร์เวียดนามพลัดถิ่น: บาดแผลกับการแสวงหา "บ้าน", อภิสิทธิ์ ตรั่น

Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD)

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของแม่ผู้อพยพจากสงครามเวียดนามกับลูกชายเควียร์เวียดนามพลัดถิ่นในประเทศสหรัฐอเมริกาในตัวบทคัดสรร โดยมุ่งสำรวจให้เห็นบทบาทของบาดแผลที่เชื่อมร้อยคนสองรุ่นเข้าไว้ด้วยกัน รวมทั้งการแสวงหาพื้นที่แห่งการเยียวยาสำหรับกลุ่มคนชายขอบ กลุ่มตัวบทคัดสรรได้แก่ On Earth We’re Briefly Gorgeous (2019) ของ โอเชียน วอง (Ocean Vuong) The Magic Fish (2020) ของ จุง เล เหงวียน (Trung Le Nguyen) และ Things We Lost to the Water (2021) ของ เอริค เหงวียน (Eric Nguyen) จากการศึกษาพบว่า ตัวบทคัดสรรมิเพียงถ่ายทอดบาดแผลจากสงครามเวียดนามซึ่งทำให้ตัวละครแม่สูญเสียและถูกตัดขาดจากรากเหง้าในบ้านเกิด พร้อมทั้งต้องเผชิญกับอคติทางชาติพันธุ์ เพศ และชนชั้นเรื่อยมา แต่ในขณะเดียวกันก็นำเสนอกระบวนการเรียนรู้บาดแผลจากสงครามเวียดนามของลูกชายเควียร์ อันนำมาสู่การทำความเข้าใจสภาวะพลัดถิ่นของตนเองในฐานะชาวอเมริกันเชื้อสายเวียดนาม นอกจากนั้นตัวบทคัดสรรยังนำเสนอบาดแผลจากการมีเพศวิถีแบบเควียร์ของลูกชายอันนำมาซึ่งความรู้สึกผิดแผกในครอบครัวและชุมชนคนเวียดนาม และการถูกกดทับในสังคมอเมริกันที่ยังคงมีอคติต่อกลุ่มรักเพศเดียวกัน อย่างไรก็ดี แม้บาดแผลของแม่กับลูกชายเควียร์จะขับเน้นให้เห็นสภาวะ “ไร้บ้าน” อันเป็นประสบการณ์และอารมณ์ความรู้สึกที่ตัวละครแบ่งปันร่วมกัน แต่การเรียนรู้บาดแผลซึ่งกันและกันของตัวละครยังเป็นพลังสร้างสรรค์อันนำไปสู่การแสวงหา “บ้าน” อันเป็นพื้นที่ของการเยียวยาและเอื้อให้อัตลักษณ์พลัดถิ่นที่มีความแตกต่างหลากหลายสามารถดำรงอยู่ร่วมกันอีกด้วย

The Role Of English Proficiency In Pragmatic Transfer : A Comparative Study Of Compliment Response Strategies In Chinese Efl Learners’ L1 And L2, Xinyi Zhang

Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD)

This study investigates the correlation between English proficiency and pragmatic transfer in the compliment responses (CRs) of Chinese EFL learners. It aims to (1) compare the CR strategies used in L1 (Chinese) and L2 (English) across different English proficiency levels, and (2) examine how proficiency influences the degree of pragmatic transfer in L2. A sequential mixed-methods design was employed. Thirty Chinese English learners were divided into three IELTS-based proficiency groups (Advanced, Upper-Intermediate, and Intermediate). They completed a written Discourse Completion Task (DCT) with eight scenarios varying in topics and interlocutors’ social status in both languages. Responses were coded using Holmes’ …

Healing Communities With Police Divestment: Seeking Abolition Through Transformative Reform And Community-Government Collaboration, Jessica E. Gillson

Undergraduate Honors Theses

Concerns about the efficacy and sustainability of the U.S. carceral system have persisted throughout the country’s history, recently fueling renewed activism and bipartisan calls for reform. However, proposed solutions remain divisive. This thesis first defines the current status of our prison systems, then explores collaborative alternatives to incarceration and policing that support communities and break cycles of incarceration.

Focusing on partnerships among local governments, community organizations, justice-involved individuals, and law enforcement, this study examines holistic approaches to crime prevention, reentry, and reintegration. Using an interdisciplinary framework incorporating restorative justice, community resilience, and systems theory, it investigates how community-based strategies can …

Te Kaitiakitanga O Ngā Tūpuna: Restructuring Repatriation And Globalizing Decolonial Indigeneity, Kailee A. Hall

Undergraduate Honors Theses

Preserving cultural heritage through repatriation has admittedly worked against Indigenous communities because museums have maintained a system of control over their belongings and have fractured their trust in partnerships. Repatriation is the process by which Indigenous belongings, land, and people are returned, and must be decolonized into a system of support within museums’ institutional structures. The aim of this thesis is to analyze how the institutional mechanisms for repatriation are ineffective and offer a new framework to be globalized and accessible. While decolonial theories and methods act as a lens, Māori educationalist Graham Hingangaroa Smith’s Kaupapa Māori is a theoretical …

Rejected From Pastoral Leadership: A Phenomenological Study Of The Voice And Lived Experiences Of African American Pentecostal Women In Clergy, Cynthia Ann Hurns

Dissertations

The study explored the lived experiences of 10 African American Holiness-Pentecostal clergywomen who faced rejection in a predominantly male-led church system. These women shared detailed stories of their experiences in leadership as pastors, apostles, and co-pastors. A qualitative phenomenological methodology was employed, using interpretative phenomenological analysis (IPA) because it allows for in-depth exploration of how people make sense of their experiences, aligning with the study’s focus on leadership journeys. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed through descriptive and iterative coding. Codes were grouped into broader categories, resulting in five emerging themes: voiceless calling, bound to tradition, call from …

Post Opera, Suzy Lykins

Theses and Dissertations

Post Opera is a spell and work of embodied research which explores medicalization, desire, labor, and belief. Through methods of performance, sound, text and installation, I facilitate encounters of trans-femininity, spiritual power and connectivity. An opening wound, a set of psychic scalpels, sutures and bandages prepare this text for your consumption, take care to digest her well.

I Am Not A Dictator; I Am A Defender: The Rhetoric Of Coup D’État In Francophone Africa, Isaac Asare Kwakye

Theses and Dissertations

This study examines the rhetorical strategies used by coup leaders in Francophone Africa to authorize their actions and garner public support. Focusing on recent military takeovers in Mali, Burkina Faso, and Niger since 2020, I investigate how coup leaders construct narratives of legitimacy within the context of contemporary geopolitical dynamics. I utilize Critical Discourse Analysis (CDA) to analyze speeches by three key coup leaders: Colonel Assimi Goïta, Captain Ibrahim Traoré, and General Abdourahamane Tchiani. My analysis reveals four interconnected rhetorical frameworks: framing interventions as emergency measures, cultivating savior personas, weaponizing anti-colonial grievances, and deploying anti-corruption narratives. A comparative analysis of …

Hwæt! How Fantasy Audiobooks Can Take Inspiration From The Middle Ages, Morgan C. Lilly

Undergraduate Honors Theses

Audiobooks have become increasingly popular among book lovers, and a popular debate has arisen: does listening to audiobooks count as reading? Much scholarship validating the medium as reading has emerged, arguing that the act of listening to an audiobook is synonymous to the act of reading a printed book. Audiobooks, however, deliver a different experience from a printed text, which Lutz Koepnick details, saying, “whatever we do with them may have little to do with reading in any rigorous sense, that intricate process by which we decode written signs in order to construct meanings at various interwoven levels” (234). This …

The Theory Of Evolution, Alois Nicholas Wurst

Bachelors’ Theses

What is perhaps one of the most fascinating questions in the scientific and philosophical world today is the theory on the Decent of Man. We hear much concerning Evolution. New theories on the subject appear almost daily. Most of these seem to be hoaxes on the part of publicity hungry scientists. If a man would have his name in newspapers the world over, he must only say that he produced a living organism out of inanimate matter. Of course such a statement produces a sensation. But this sensation is short lived. Investigation usually exposes prevarication on the part of the …

Critical Theory And The Decline Of American Patriotism, Caron L. Norton

Master of Arts in Classical Studies

Abstract

CRITICAL THEORY AND THE DECLINE OF AMERICAN PATRIOTISM

Caron Norton

Southeastern University, 2025

Nationwide there has been a progressive decline in patriotism since the turn of the 21st century. Instead of growing in affection towards their country, more and more American citizens reach adulthood frustrated and angry with the United States and its heritage. Some become consumed with hatred. Rather than honoring America’s forefathers, Americans have torn down and desecrated statues and symbols from the past. Where did this antipatriotic fervor come from? How did Americans become disillusioned? This shift in mood can be directly attributed to the rise …

Fiesta On Shuffle, Tristan William Niskanen

Selected Full-Text Master Theses 2021-

This thesis is a linked short story collection about a character named Thom, told in first person. In 52 short pieces, Thom travels around different places on a seemingly aimless journey. It is almost a mix of a “man goes on a journey” & a “stranger comes to town.” The 52 short stories are structured like a shuffled deck of cards, with four distinct suits. Each suit has a minor story arc for Thom. In Hearts, he’s on a search for love. In Diamonds, he’s on a search for treasure. In Spades, he’s on a search for enlightenment. In Clubs, …

段注「引伸假借」初探, Weixi Du

Dissertations from all years

「引申」和「假借」是兩個詞義發展的概念，我們從小到大都有接觸，深信大家都能分辨清楚「引申」是與字的本義有關；「假借」是與字的發音有關。然而，當「引申」和「假借」連用——成為「引申假借」時，大家又能否知道其真正含義呢？清代大儒段玉裁在其著作《説文解字注》共有44處使用「引申假借」這個術語：：14處：「引申叚借」、6處「引伸叚借」以及24處：「引伸假借」：。惟文章篇幅有限，本文遂以《説文解字注》裏提及最多的——24處：「引伸假借」條目作為基礎，依照現今學者對於「引申」和「假借」的定義，對《説文解字注》「引伸假借」的條目作出初步探究，為此24處「引伸假借」作分類考證以及意義辯證的研究。

巴士病, Hanyu Wen

Dissertations from all years

身處都市的你，可曾見過一類看似正常，甚至善於社交的人，他們感性、共情能力強，但又時常在掙扎於親密和疏遠間；他們想被人愛，又害怕與人親近，忽冷忽熱的態度讓他人捉摸不透的同時，更時刻消耗著他們自身的心力，「這不算病」、「不過是矯情的藉口」的輿論讓他們猶疑自己的感情是否真的出了問題，更不敢承認，他們只能壓抑並以某些「怪癖」躲避不受控的情緒，往往這類人被歸類為「迴避型依戀人格」，而這個人，又會不會是你？

主角若安在即將大學畢業的期間，抱著不得已融入同齡人圈子的心態，憑一顆堅守原則、特立獨行，甚至有些偏執的心，在都市中前後邂逅了琬、婭等以前他不會接觸到的人，也遭遇了人生第一次至親逝世的變故，慢慢察覺到自己內心的異樣，他既求變，又身陷「迴避」，在一次又一次的矛盾中步向茫然。

迴避型依戀人格大體上是個很廣的議題，現實中不同性格的人「迴避」的程度和表現各有不同，小說主角未必能盡現迴避型依戀的特徵，但當中呈現出來的行為和心理活動大多是筆者基於生活經驗以及觀察杜撰而成，礙於孱弱的文筆與創意，可能無法深入人心，若讀者讀到某處情節或某句話時能獲得一絲共鳴便足夠了。

馬華電影《五月雪》中大馬華人的想像共同體, Bingxin Xie

Dissertations from all years

《五月雪》導演張吉安，作為馬來西亞新浪潮電影的代表導演之一，時常以其獨特的敘事基調，介入大馬華人在馬來西亞的生存情況，其對文化、宗教、語言的大膽描摹構成了馬來西亞地域華人獨特的美學風格。張吉安自09年投入電影行業以來，作品屢獲國際殊榮：首部短片《義山》入圍第22屆釜山國際影展，電影《南巫》入圍金馬創投，而《五月雪》更斬獲金馬獎九項提名及紐約亞洲電影節最佳影片等榮譽，奠定了其在馬華影壇的重要地位。

在多民族共生的馬來西亞社會語境中，語言文化生態的多元性構成了馬華電影的重要美學特徵。而對於華人導演而言，這種多語言文化的並置現象不單只是國家文化生態的直觀反映，更是大馬華人族群生存實態的隱喻性象徵不同語言的碰撞與融合，已經在當下重要的傳播媒體──銀幕空間中構建出了具有地域特質的文化景觀，形成區別於傳統華語電影的「在地化」模式，進而催生出獨屬於大馬華人的文化特色。

本文將應用「華語語系研究」中的語言考察視角，加以文本細讀，剖析《五月雪》中華人文化的表達策略，重點考察其「異質性」如何作為文化特點，揭示大馬華人如何在多重文化張力下形成其「想象共同體」的獨特形態。本研究將特別關注大馬華人的身份認同與文化內部的異質性特徵，探討這種「非純粹」性與大馬華人想像共同體之間的關係。

一輛會移動的孤島, Yat Daisy Mak

Dissertations from all years

在這篇散文中，作者詳細記錄了「我」在成長過程中，人生不同的經歷，以及面對生離死別的感情。「我」在回顧之前往事時，不僅是對過去的眷戀，更是對生活、友情、愛情，以及自我的探索。從一開始親人離世，到後來嘗試接受離別的課題，更甚主動提出分開的關係。最後更求問：在自我的探索中，到底我是一個怎樣的人？這些經歷又造就了一個怎樣複雜的自我形象？

在文章中，不難看出一個人為適應不同的生活和關係變化而有了成長的機會。每段關係不但是作者的回憶，更是「我」在一次次面對不同人生課題時的反思、學習和成長，思考難道人生的盡頭便是孤獨嗎，作者最後更把自己比喻為一輛慢慢前進的巴士，一座經歷滄桑歲月的孤島。

紮營點, Yuk Lun Chan

Dissertations from all years

陳傑由不會下雪的城市乘坐十幾小時的飛機去找莫建，他移民的朋友。他們像以前一樣去露營，卻因為誤食了沒煮熟的牛肝菌而陷入了輕微中毒。舊友的到訪不但為莫建帶來了家鄉的食物，同時也喚起了他深埋的陰影。中毒而產生的幻覺讓莫建的潛意識開始浮現，曾經的經歷幻化成夢境再次湧現。這片本不該有熊的樹林出現了棕熊，並且對他們窮追不捨，破壞他們的營地，更企圖將他們困在樹林之中。恐懼，似曾相識，夢中莫建所做的一切都由潛意識所主導，對應著他的過往。他，似乎曾經面對過棕熊。

本文故事背景為在香港的朋友去國外探訪近年移民的朋友，呼應近年來因為政治運動而爆發的移民潮。故事的寫法上參考了海明威的部分作品，嘗試在省略背景描述的情況下，以對話，人物行為以及其夢境帶出故事背景以及人物經歷，講述莫建移民後內心的不安定感，對於香港政治景況的不信任感，以及曾經參與政治運動卻失敗的無力絕望感。並結合自身經歷，例如出國探望朋友，露營的小故事等等增加故事的細節以及說服力。

余華先鋒小說的敘事策略──以《十八歲出門遠行》、《河邊的錯誤》及《現實一種》為例, Simei Zeng

Dissertations from all years

在20世紀80年代中國先鋒文學的浪潮中，余華早期作品《十八歲出門遠行》（1987）、《河邊的錯誤》（1988）和《現實一種》（1988）體驗了敘述形式實驗和暴力敘述的先鋒性，以顛覆性敘事策略塑造個人寫作風格，現有研究大多聚焦於單篇文本，或是研究余華轉型後的作品，如《活著》和《在細雨中呼喊》，較少研究其先鋒敘事策略。

本文採用文獻分析法及文本細讀法，分析三篇作品的先鋒敘事策略，並結合80年代文學轉型期的歷史語境，解釋余華對傳統文學的顛覆。研究發現，余華通過對傳統文學規範的破壞、荒誕的建構，以及非常理寫作手法等先鋒敘事策略，將其小說主題昇華至社會層面及歷史創傷，為先鋒文學提供具有價值的參考。

本研究突破單篇解讀的局限，揭示余華早期創作形式及思想的關係，為先鋒文學的歷史定位提供新視角，探究如何以創新敘事回應社會的精神危機。

離散與植根──以廖克發的《菠蘿蜜》為例, Hoi Ka Kelly Tam

Dissertations from all years

古往今來，全球人口常有流動，移民、定居早已成普遍現象。華人的離散經驗成就無數當代馬華文藝經典，華人的身份早已被不斷重構。在馬華導演廖克發的視野中，離散華人不再是單一焦點，禁忌歷史中和當代來自各國的離散者被聚集在《菠蘿蜜》，他的人文關懷讓隔代各國的離散者被發現，打破長久以來着重於離散華人的馬華文藝傳統。

談及「離散」，過去有學者提出「離散有其終時」，認為離散者到了異地應該落地生根，擺脫離散。筆者認為廖克發呈現了離散者在離散與反離散之間的遊離狀態，離散者到了異地定居，卻無法融入當地，甚至面臨被驅逐的可能。有見及此，本文將以《菠蘿蜜》的三種離散經驗，探討離散者的鄉愁與植根困難，反思離散者在異地植根的可能性。

本論文首先分析電影中的人物離散的原因，研究廖克發如何將兩代離散者連繫。第三章討論鄉愁和困頓的呈現，分析離散者與原鄉的關係及在異地的生存困境。第四章將先分析離散者如何逃離苦悶，再分析逃離的成效，最後反思離散者在異地植根的可能性。

論蹇先艾三、四十年代鄉土文學的轉變──以《山城集》為中心, Yan Tung Yip

Dissertations from all years

二十世紀初的中國作家群中，貴州籍作家寥寥無幾。蹇先艾憑着描繪貴州鄉土的風俗民情，在文壇佔有一席之地。其鄉土小説可分為三個時期：早期、成熟期和解放後，各階段都以故鄉貴州為敍事中心。《山城集》輯錄了成熟期至解放前的短篇小説，反映出三四十年代的思想轉折——由鄉愁情結到現實批判。貴州的地理閉塞軍閥橫行和戰亂構成其轉變之催化劑。繼而逼迫作者面對現實，脱離精神家園，進一步催化其探尋出路的決心。

故此，本文以《山城集》為中心，結合時代背景，探析作者思想轉變的根源所在。以此歸納作者在語言風格人物形象和鄉土書寫的轉變。從作者的寫作策略，分析其思想深化和鄉土色彩之重塑。

論周曉楓的生態女性主義書寫──以《有如候鳥》中鳥類意象為例, Siqi Wang

Dissertations from all years

中國當代作家周曉楓以「小說式散文」著稱，其作品融合小說情節的跌宕起伏與散文的非虛構內核。動物題材是她創作的重要部分，通過動物與人的互動，揭示中國當代社會的現象和問題，並融入女性經驗書寫，探討動物與女性之間的神秘聯系及其對生存空間的影響。《有如候鳥》（2017）通過女性生命經驗，講述女性與候鳥的聯系，是中國當代文學中首次顯著體現生態女性主義的作品。

本文從生態女性主義理論出發，分析《有如候鳥》中的三個代表性鳥類意象：大雁、鷗鳥和鴿子。大雁象征女性意識的啟蒙；鷗鳥隱喻女性在當代社會中的多重生存處境；鴿子則關聯女性的離散與再生。這些意象展現了女性與自然的共同困境，反映了中國當代女性面臨的壓迫與挑戰。

本文分為五部分：緒論介紹作家背景、理論框架及研究意義；第二至四章分別分析三種鳥類意象；結語總結全文觀點。

「生活」與「本土」的對話：論《大拇指小說選》與香港七〇年代, Wing Kan Liu

Dissertations from all years

1970年代是香港本土意識形成的重要時期，青年作家透過文學創作，提出以「生活化」的書寫方式記錄香港社會現實，建立香港主體文化意識。本研究以也斯和范俊風合編的《大拇指小說選》（1978）為研究對象，探討兩個層面的議題：一、「生活化」如何作為七〇年代本土意識的基礎；二、這種「生活化」的本土意識如何在文學上具體呈現。通過《大拇指小說選》中六篇代表小說，包括李孝聰的〈意外〉、惟得的〈白色恐怖〉、革革的〈上面的日子〉、思絃的〈阿金的一天〉、小藍的〈來去〉和梁秉鈞的〈找房子的人〉，討論這些青年作家閱讀本土的方法，從刻劃本土符號、再現日常經驗與社會批判意識三個維度，剖析「生活化」書寫與本土意識的互動關係，呈現七〇年代文化主體性的建立。

本文分為四個部份。第一章介紹《大拇指小說選》及其研究現狀，界定本文的研究意義；第二章梳理「本土意識」與「生活化」書寫的定義與歷史脈落，以此作為討論《大拇指小說選》的切入點；第三章承接上文，進入分析六篇代表小說中「生活化」與「本土意識」的具體實踐；第四章為總結。

《紅樓夢》中的女性婚姻悲劇, Sze Wing Lam

Dissertations from all years

《紅樓夢》作為中國古典文學的巔峰之作，以豐富的人物群像和復雜的情節結構著稱，尤其在對女性形象的深度刻畫上，達到了前所未有的藝術高度。《紅樓夢》中建構的女性婚姻悲劇書寫，深刻揭示了封建婚姻制度對女性的系統性壓迫。前人研究雖已注意到三位女主角的個體悲劇，或聚焦黛玉的愛情幻滅，卻忽視其背後的禮教壓迫；或探討寶釵的婚姻妥協，而淡化制度性的強制；或分析元春的政治聯姻，但未深入制度批判層面。以上都未能充分揭示其共同根源——封建婚姻制度對女性從精神到身體的全面壓制。

本文旨在以封建婚姻制度為批判視角，系統闡釋三位女性所承受的體制性壓迫：林黛玉的「情死」折射出制度對自由戀愛的扼殺，其才情與真情在「父母之命」的婚姻制度下必然走向毀滅；薛寶釵的「理婚」展現了封建制度對女性婚姻的異化，其婚姻選擇實為在制度壓迫下的無奈妥協；賈元春的「政婚」則暴露了制度將女性身體工具化的本質，其婚姻完全淪為政治交換的籌碼。通過這種體制性分析，本文將嘗試聯繫三位女性的不同悲劇命運，論證為同一封建婚姻制度在不同階層、不同性格女性身上的差異化呈現。

《日熄》中的夢與神實主義──論閻連科的元小說創作, Suet Ying Fung

Dissertations from all years

閻連科的長篇小說《日熄》（2015）以十四歲皋田村村民李念念的視角述敍夢境中所發生的連串荒誕事件為主線，作者同時設置一位同姓名的作家進入文本，融入自己對寫作的反思為輔線。本文將以《日熄》中的「夢遊」元素為研究對象，結合作者閻連科所提出的「神實主義」和自上世紀八十年代中國先鋒派以來的「元小說」敍事傳統為理論，針對文本進行細讀。本文首先分析「神實主義」與「元小說」如何融合並體現在小說的時間與空間，繼而在此設置上提出「夢遊」。這兩項特別設定的並置，使閻連科小說的敍事體驗得以成立。下文將進一步探索「夢遊」如何反映作者的寫作焦慮以及對（中國）社會狀況的感悟。最後本文將分析完結書中的「夢遊」設定的兩次焚燒，即自焚與焚書的隱喻，並籍以比對兩版出版書的結局段落，闡釋作者如何在故事結局中再次實踐「神實主義」和「元小說」敍事。

宋元南戲婚姻劇的「婚變」與「婚不變」, Hoi Tung Lam

Dissertations from all years

本文以宋元南戲婚姻劇作為研究對象，主要關注《張協狀元》、《荊釵記》及《琵琶記》三部戲曲作品，探討戲曲的敘事形式如何從「婚變」過渡至「婚不變」，當中如何反映劇作家的創作目的及社會問題。研究發現，宋代科舉制度導致文人常因發跡變泰而拋棄妻子，形成「富易交，貴易妻」的社會現象，在《張協狀元》中體現了書生的負心以及貧女的無力，呈現典型的「婚變」模式。隨著時代的演變，角色在面對「婚變」時，劇作家透過強化旦角在婚姻中的主體性，讓《荊釵記》的錢玉蓮反抗繼母的逼婚，生旦二人最後能團圓。再到《琵琶記》，高明脫離「婚變」的框架，生旦被塑造成「子孝妻賢」的形象，以完成劇作家的教化思想。

三部作品在過渡成「婚不變」團圓結局時反映了道德觀念的轉化，《張協狀元》揭露了婚姻如何成為角色達成目的的工具，反映當時社會的矛盾，具一定的批判意味；《荊釵記》則展現了女性的抗爭如何延續生旦二人的婚姻，玉蓮以死抵抗，表現了她所堅守的倫理之勝利；再到《琵琶記》以理想化的團圓結局彰顯了「善有善報」的觀念，具一定的道德教化功能。戲曲從本來作為娛樂媒介，轉為承載教化功能，婚變劇從「婚變」過渡到「婚不變」的過程反映了戲曲功能的轉化，以此重構了社會價值觀。

《火種》中的上海敘事與工人階級的情感書寫, King Yung Lam

Dissertations from all years

艾明之的《火種》為「十七年」文學（1949-1966年中國文學時期）的重要文學作品之一，其記載了上海工人於一九一〇至一九二〇年代末，在中國的一系列政治形勢下的鬥爭生活。作者更以親歷者的身分描繪了半殖民地時期的上海，並細膩刻畫蘇州河畔工人的生活概況，呈現底層人民的人性光輝。

本文將進行文本細讀，並與史料及同類型文學作品相互參照。全文共分為五個章節，第一章為緒論，說明研究動機和《火種》的學術價值，以及梳理相關研究成果並予以評析。第二章選取文本中的上海敘事，細看作者如何呈現一九一〇至一九二〇年代末的社會風貌。第三章則從兩方面檢視工人的工作待遇，分別是工人在上海租界以外的生活，以及工人離開上海後，在煤礦的處境，從而全面分析工人階級的生活狀態。第四章則透過敘述柳金松和殷玉花、以及小廣東黃阿康和金鳳的愛情，探討他們純樸的品格與豐富的情感世界。最後，在第五章進行總結，再次闡述《火種》在當代文學史中的多重意義。

《牡丹亭》——女性的精神桃花源, Yuen Fei He

Dissertations from all years

世人常以借屍還魂之無稽性妄評《牡丹亭》，殊不知湯顯祖筆下的傳奇故事是反映女性困境的明鏡。那些諷刺「無稽之談」者，未見杜麗娘的真正死因。她並非死於對男性的追求，而是死於理學導致的精神萎靡。死而復生的情節是無稽的，其中蘊含對生命的沉思卻有普遍性意義。明朝的女性犧牲者以死明「志」，美其名日「烈女」、「烈婦」，實則只是一個個死在扭曲價值觀下的冤魂。湯顯祖對麗娘一角的形象塑造、成長軌跡的規劃、對回生情節的設計，均是他對病態社會開出的一劑藥方，同時這也是對於那些想要一了百了的女性的挽留。他撰寫了《牡丹亭》，嘗試展現建構現實桃花源的方法。建立桃花源的初衷是想為女性帶來生的希望，鼓勵她們踏出為自己爭取幸福的那一步。他對女性的關懷和鼓勵，超越了時代對他的局限。

因此本文旨在分析文中潛藏的關懷女性意識，解構湯顯祖藉《牡丹亭》塑造女性的精神桃花源，並探究其以回生情節作為轉折點，表示其對現實桃花源的思考和建構。

探討李碧華《青蛇》小說的謊言與禁忌, Suet Ying Chow

Dissertations from all years

李碧華是當代香港最受歡迎的作家之一，她的小說多次被拍成電影，而且作品往往改寫經典文本，本文探討的《青蛇》也屬於這類型的故事新篇。然而，筆者認為其作品蘊含的謊言元素雖然與其主題息息相關，卻常常被忽略。因此，本論文從《青蛇》中各角色説謊的表現，探討李碧華對《白蛇傳》故事謊言的繼承與改編，分析謊言突破禁忌，呈現與人性欲望的關係。本文將從人妖、倫理、宗教三方面分析角色的謊言如何打破禁忌：第一章從謊言促成人妖戀出發，延伸至第二章謊言如何維持倫理秩序，第三章再討論謊言如何導致宗教在小説中的顛覆性。

從文本到銀幕：《長恨歌》電影改編中的敘事與影像轉變, Lok Yi Chow

Dissertations from all years

在電影與文學的交匯點上，改編成為一種獨特的藝術形式，它不僅考驗導演對原著精神的掌握，也是對原作進行再創造的過程。電影改編不僅僅是文本的複製，它涉及文化、社會背景、敘事技巧和觀眾期待的多維度轉換。本文以王安憶的《長恨歌》及其電影改編為案例，深入剖析電影改編與文本之間的優劣對比，探討改變的原因以及它們之間的差異。

論文共分為五個章節，系統性地探討了改編過程中的多方面變化：第一章「緒論」，概述了研究的背景、目的和意義，同時回顧了當前學術界關於文學作品電影改編的相關研究成果，為後續章節的深入分析奠定了理論基礎。第二章「政治性與時代性的缺失」則探討了政治元素在改編過程中的簡化，分析了香港97回歸對電影主題的影響，以及比較了文本與電影在表現三個時代特徵上的差異。第三章「文學性的削弱」分析了文學性在電影中的減少，特別是敘事手法的改變和意象的缺失。第四章「女性角色的弱化和敘事視角的差異」，則關注了女性角色在文本與電影改編之間的不同。第五章「結語」，本文將透過票房和作者意見等證據來說明電影改編的失敗之處。